رنگ ساختمان

---

رنگ ساختمان با توجه به تنوع زیاد در رنگ بندی و ویژگی های فیزیکی و شیمیایی آن، چیزی فراتر از یک لایه پوشش ساده برای سطح دیوار و سقف است. با انتخاب صحیح رنگ ساختمانی می توان زیبایی ظاهری را در محیط مورد نظر ایجاد کرد و مقاومت سطح را در برابر نم و رطوبت، حرارت، ضربه و غیره افزایش داد. نیوکالر؛ تولیدکننده انواع رنگ ساختمانی، در ادامه ویژگی های این رنگ ها از قبیل قیمت، کاربرد، مقاومت در برابر شرایط محیطی را با هم مقایسه و پرکاربردترین ترکیب رنگ ساختمان را معرفی کرده است.  

انواع رنگ های ساختمانی پرکاربرد 

انواع رنگ ساختمانی از نظر فرمولاسیون و نوع مواد اولیه به کار رفته در آنها ویژگی های متفاوتی دارند و کاربردشان برهمین اساس فرق می کند. در چند دهه اخیر برخی از رنگ ها کاربرد زیادی در نقاشی و رنگ آمیزی بخش های داخلی ساختمان دارند که عبارتند از:

رنگ روغن ساختمان

رنگ روغن یکی از انواع رنگ بر پایه رزین های آلکیدی است که با تینر و حلال های نفتی رقیق سازی شده و لایه و پوشش بسیار سخت را روی سطح مورد نظر بوجود می آورد. با توجه به اینکه ساختار مولکولی این رنگ ها بسیار فشرده است، قطرات آب و رطوبت امکان نفوذ به بافت رنگ را نداشته و لکه و کثیفی های روی آن را می توان با شستشو از بین برد. ساختار فشرده و سخت این رنگ باعث مقاومت و دوام بالای آن در برابر ضربه و تماس با اشیای نوک تیز شده است. مزایای رنگ روغن ساختمان از مهمترین دلایلی که باعث شده است رنگ روغن هنوز در بسیاری از پروژه های رنگ آمیزی ساختمان برای دیوارهای داخلی به کار رود می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• قابلیت شستشو
• دوام و ماندگاری بالا
• دارای انواع جلوه مات، نیمه براق و براق 
• پوشش دهی بالا و پوشاندن نواقص روی سطح 
• قابلیت شستشوی کامل 
• عدم تغییر رنگ در صورت تماس با مواد شوینده

معایب رنگ روغن

وجود چند نقطه ضعف مهم در این رنگ ها باعث شده است در چند سال اخیر تا حد زیادی با رنگ های جدید مانند آکریلیک جایگزین شود. مهم ترین معایب این رنگ ها عبارتند از:

• دارای بوی تند و زننده به دلیل استفاده از حلال های نفتی مانند تینر در زمان رنگ آمیزی 
• زمان اجرای طولانی 
• احتمال نشست گرد و غبار روی سطح تازه رنگ آمیزی شده به دلیل سرعت پایین خشک شدن رنگ روغن
• وجود ترکیبات آلی فرار VOC و آسیب به محیط زیست
• زرد شدن رنگ روغن در طولانی مدت در صورت تابش نور به سطح

رنگ آکریلیک ساختمان

برای از بین بردن نواقص رنگ روغن، به مرور رنگ آکریلیک معرفی شد و انقلاب بزرگی در این صنعت بوجود آمد. در فرمولاسیون این رنگ های بدون بو به جای رزین های روغنی و آلکیدی از پلیمرهای آلکیدی استفاده شده و به همین دلیل دوام و ماندگاری بسیار بالایی دارند. بعد از اجرای یک لایه از این رنگ ساختمان، واکنش شیمیایی پلیمریزاسیون با سرعت بسیار بالا رخ داده و یک لایه مقاوم و انعطاف پذیر روی سطح ایجاد می کند. این لایه در برابر ترک خوردگی، تماس با نم و رطوبت و مواد شوینده و شیمیایی مقاومت بالایی دارد.  رنگ آکریلیک برپایه آب است و می توان آن را در گروه رنگ های بدون بو و قابل شستشو قرار داد که با محیط زیست کاملا سازگار است. 

مزایای رنگ آکریلیک

• دارای قابلیت شستشو
• دوام و ماندگاری بالا
• عدم تغییر رنگ با گذشت زمان و تابش نور 
• سرعت خشک شدن سریع 
• اجرای آسان و سریع
• عدم استفاده از ترکیبات آلی فرار VOC 
• انعطاف پذیری بالا و عدم ایجاد ترک روی سطح رنگ آمیزی شده 

معایب رنگ آکریلیک ساختمان

• مقاومت پایین در دمای کمتر از 10 درجه سانتی گراد 
• قیمت بالا نسبت به رنگ پلاستیک و روغن
• نیاز به زیرسازی بهینه برای اجرای صحیح رنگ

رنگ پلاستیک برای ساختمان

یکی دیگر از انواع رنگ ساختمان که ساده ترین فرمولاسیون و ساختار را دارد، رنگ پلاستیک است. این رنگ که با نام امولسیون وینیلی نیز شناخته شده است، بر پایه رزین های پلی وینیل استات تولید می شوند و بوی بسیار کمی دارد. با توجه به اینکه ساختار سطحی این رنگ بعد از اجرا دارای منافذ متعددی است، لذا نم و رطوبت به بافت آن می توانند نفوذ کنند. به همین دلیل رنگ پلاستیک قابلیت شستشو ندارد و در محیط های مرطوب مانند سرویس بهداشتی نمی توان از آن استفاده کرد.  در میان انواع رنگ ساختمانی، از رنگ های پلاستیک در حال حاضر برای رنگ آمیزی سقف محیط های دارای رطوبت پایین مانند سقف راهرو، اتاق خواب و پذیرایی استفاده می شود. 

مزایای رنگ پلاستیک ساختمان

• دارای بوی بسیار کم
• اجرای سریع و آسان
• قیمت مناسب و ارزان 
• سازگار با محیط زیست و عدم وجود ترکیبات شیمیایی فرار VOC 

معایب رنگ پلاستیک ساختمان

• مقاومت پایین در برابر نم و رطوبت (رنگ غیرقابل شستشو)
• دوام و ماندگاری پایین 
• مقاومت پایین در برابر ضربه و خراشیدگی

رنگ نانو ساختمان

اگر به دنبال رنگ ساختمان جدید هستید، رنگ نانو می تواند گزینه مناسبی باشد. این رنگ که بیشتر برای نمای ساختمان استفاده می شود، با فناوری نانو و با استفاده از ذرات بسیار ریز اتمی تولید می شود. به همین دلیل بعد از اجرا یک لایه بسیار متراکم و غیرقابل نفوذ از ذرات نانو را روی سطح ایجاد کرده و مقاومت بی نظیری در برابر رطوبت، حرارت و آلودگی دارند.  استفاده از ذرات ریز اتمی و نحوه تولید آنها باعث شده است تا رنگ های نانو خاصیت خود تمیز شوندگی داشته باشند. بلافاصله بعد از تماس رنگ با رطوبت و قطرات آب، آلودگی های روی آن از سطح جدا شده و لکه و کثیفی ها تمیز می شوند. 

مزایای رنگ نانو

• دارای قابلیت شستشوی آسان
• عایق حرارتی و رطوبتی 
• دارای خاصیت خودتمیزشوندگی
• دوام و ماندگاری بالا در برابر نوسان شدید دما
• عدم تغییر رنگ و بافت به تابش مستقیم نور خورشید

معایب رنگ نانو

• قیمت بالا نسبت به رنگ پلاستیک و آکریلیک
• نیاز به زیرسازی تخصصی 
• نیاز به تخصص برای اجرای رنگ نانو
• تنوع پایین در رنگ بندی

رنگ اپوکسی

رنگ اپوکسی یکی دیگر از انواع رنگ ساختمان جدید است که کاربرد محدودی در منازل دارد. این رنگ ها دو جزئی هستند و از ترکیب رزین اپوکسی و هاردنر تشکیل می شود. این دو ترکیب در کنار هم بعد از اجرا باعث ایجاد لایه بسیار سخت، متراکم و غیرقابل نفوذ شده و مانند عایق حرارتی و رطوبتی عمل می کند. به همین دلیل، از رنگ اپوکسی برای رنگ آمیزی کاشی و سرامیک سرویس بهداشتی، رنگ آمیزی بیمارستان ها و پارکینگ ساختمان کاربرد دارد. این رنگ برای رنگ آمیزی دیوار اتاق منازل گزینه مناسبی نیست.

مزایای رنگ اپوکسی

• مقاومت بالا در برابر تماس با مواد شیمیایی و خورنده
• دوام و ماندگاری بالا در برابر خراشیدگی و تماس با اشیای نوک تیز
• قابلیت شستشوی آسان 
• ایجاد سطح براق 

معایب رنگ اپوکسی

• نیاز به زیرسازی و اجرای تخصصی 
• امکان تغییر رنگ و کدر شدن سطح در صورت تابش نور خورشید و اشعه UV
• عدم انعطاف پذیری بالا و احتمال ترک خوردن رنگ روی سطوح ناصاف
• قیمت بالا نسبت به سایر انواع رنگ ساختمانی

جدول مقایسه انواع رنگ ساختمانی

نوع رنگ	حلال/پایه	مزایا	معایب	کاربرد اصلی
رنگ روغنی	حلال نفتی (تینر)	- قابلیت شستشوی کامل- دوام و ماندگاری بالا- پوشش‌دهی عالی- عدم تغییر رنگ با مواد شوینده- تنوع در جلوه (مات، نیمه براق، براق)	- بوی تند و زننده- زمان اجرای طولانی- وجود ترکیبات VOC- زرد شدن در بلندمدت- احتمال نشست گردوغبار	درب، پنجره، سطوح فلزی و چوبی، دیوارهای داخلی پرتردد
رنگ آکریلیک	آب	- قابلیت شستشو- دوام و ماندگاری بالا- سرعت خشک شدن سریع- اجرای آسان و بدون بو- انعطاف‌پذیری بالا- عدم وجود VOC	- قیمت بالا نسبت به پلاستیک و روغن- مقاومت پایین در دمای زیر ۱۰ درجه- نیاز به زیرسازی دقیق	دیوارهای داخلی و خارجی، سقف، سطوح گچی و سیمانی
رنگ پلاستیک	آب	- بوی بسیار کم- اجرای سریع و آسان- قیمت مناسب و ارزان- سازگار با محیط زیست	- مقاومت پایین در برابر نم و رطوبت- غیرقابل شستشو- دوام و ماندگاری پایین- مقاومت کم در برابر ضربه و خراشیدگی	سقف و دیوارهای داخلی (بدون رطوبت)
رنگ نانو	ذرات اتمی (نانو)	- قابلیت خود تمیز شوندگی- عایق حرارتی و رطوبتی- دوام و ماندگاری بالا- مقاومت در برابر نور و آلودگی	- قیمت بسیار بالا- نیاز به زیرسازی تخصصی- نیاز به اجرای تخصصی- تنوع پایین در رنگ‌بندی	نمای بیرونی ساختمان
رنگ اپوکسی	دو جزئی (رزین و هاردنر)	- مقاومت مکانیکی و شیمیایی بسیار بالا- دوام و ماندگاری طولانی- قابلیت شستشوی آسان	- نیاز به زیرسازی و اجرای تخصصی- امکان کدر شدن با نور UV- عدم انعطاف‌پذیری- قیمت بالا	کفپوش پارکینگ، بیمارستان، سطوح صنعتی، کاشی و سرامیک

 

انواع رنگ ساختمان قابل شستشو

رنگ های ساختمانی که بر پایه پلیمرهای آکریلیک و لاتکس هستند می توانند شبکه مولکولی بسیار متراکم را ایجاد کنند. این شبکه دارای منافذ بسیار ریز است و امکان نفوذ نم و رطوبت به آنها وجود ندارد. به همین دلیل قابلیت شستشو داشته و لکه و کثیفی های روی آن به راحتی تمیز می شوند. وجود ساختار مولکولی فشرده در این رنگ ها نه تنها باعث قابلیت شستشوی آنها می شود، بلکه تاثیر مستقیم بر دوام و مقاومت آنها در برابر تماس با اشیای نوک تیز و خراشیدگی و ضربه دارد.  از بهترین انواع رنگ ساختمان قابل شستشو می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• رنگ آکریلیک
• رنگ روغن
• رنگ نانو
• رنگ اپوکسی

رنگ اپوکسی و رنگ روغن بیشترین کاربرد را در میان انواع رنگ ساختمانی قابل شستشو برای رنگ آمیزی دیوار اتاق خواب، پذیرایی، سرویس بهداشتی و آشپزخانه دارد. رنگ نانو به عنوان رنگ نما استفاده شده و از رنگ های اپوکسی بیشتر برای ساختمان های درمانی و صنعتی استفاده می شود. 

انواع رنگ ساختمانی بدون بو

بوی بد و زننده رنگ ساختمان نشان دهنده حلال های نفتی و ترکیبات آلی فرار VOC در فرمولاسیون آنها است. در برخی از رنگ ها این بو تا چند روز در محیط احساس شده و با تابش نور بیشتر می شود و یک تهدید برای سلامتی افراد است. به همین دلیل، در رنگ های جدید ساختمانی ترکیبات آلی فرار از آن ها حذف شده و اغلب بر پایه آب هستند. رنگ اپوکسی و پلاستیکی دو نوع از رنگ بدون بو ساختمان هستند. با توجه به اینکه رنگ آکریلیک قابلیت شستشو دارد، به عنوان پرکاربردترین نوع رنگ ساختمان بدون بو می توان از آن یاد کرد. رنگ پلاستیک بدون بو است اما مقاومت پایینی در برابر رطوبت داشته و به همین دلیل گزینه مناسب و ارزانی برای رنگ آمیزی سقف به شمار می رود.